ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

81

زاد المسافرين ( فارسى )

كرده باشند ، وقت غروب آفتاب مقدار يك‌صد و هشتاد مثقال شير او را بگيرند و در ديگ سنگ و اگر نباشد در مس تازه قلع ، جوشانيده و بعد از چند جوش از بار برداشته ، پانزده مثقال سكنجبين ساده كه خوب ترش باشد و يك مثقال سركه در آن ريخته به چوب انجير كه سر آن را پوست كنده و ريشه كرده باشند ، برهم زنند تا شير بريده شود ؛ آن‌گاه در كرباس سفتى كنند و نگاه دارند تا تمامى آب از شير جدا شود ؛ صبح زود آن آب را چند جوشى داده ، كف آن را گرفته از بار بردارند و يكى از شربت‌هايى كه مذكور مىشود ، سه بخش نمايند و هر بخشى را يك ساعت ميل نمايند . و بعد از هر دفعه كه خورده مىشود ، به قدر سى چهل قدم راه روند و اگر مزاج در نهايت حرارت باشد با همان علامات كه در صداع صفراوى مذكور شد با سكنجبين ساده ، هفت مثقال بنوشند . و فقير مكرر با سكنجبين بزورى موافق نسخه‌اى كه در حميات مذكور مىشود ، دادم و بسيار نافع يافتم . و بعد از هر شش روز خوردن ماء الجبن يكى از مسهلاتى كه در ضعف قلب مذكور شد بايد خورد به حسب هر مزاج ؛ اگر مزاج شديد الحرارة نباشد حبّ افتيمون هم نافع است . و اگر تمر هندى و افتيمون ، از هريك ، سه مثقال ، شب در ماء الجبن خيسانيده صبح روزى كه مسهل بايد خورده شود ، بنوشند در اسهال مواد بىعديل است . و بدل مسهلات ديگر مىشود و مدت خوردن آن بيست و چهار روز بايد باشد و اگر به كمتر از اين دفع مرض بالكليه شود كمتر مىتوان خورد و قدر شير چنان‌چه مذكور شد ، صد و هشتاد مثقال است ، موافق مشهور و بعضى نود مثقال هم گفته‌اند و بعضى تعيين مقدار آب چكيده را نود مثقال كرده‌اند و به گمان فقير اين اختلاف نظر به اختلاف امزجه است . و اگر مريض تحمل يك‌صد و هشتاد مثقال شير را داشته باشد ، بدهند .